Το σκεφτόμουν καιρό, το απόφασισα εδώ και μέρες και να μαι και πάλι εδώ... Καλώς σας βρήκα!

Για τα μάτια του κόσμου

Στων ελληνικών φυλακών τα σίδερα κρατείται πλέον μετά τον ‘αγαπούλα’, τον τηλεοπτικό φυσικά, ο άλλος ειδικεύεται στη γελοιοποίηση των ελληνικών αρχών, και τον αρχιμανδρίτη Εφραίμ και ο κ. Λάκης Γαβαλάς για οφειλές προς το δημόσιο. Βέβαια, η σκοπιμότητα της προφυλάκισης του τελευταίου, όπως είχε συμβεί άλλωστε και με τον ηγούμενο της Ι.Μ. Βατοπαιδίου, είναι δύσκολο να κατανοηθεί, από τη στιγμή που ο κ. Γαβαλάς συμμετέχει σε τηλεοπτική εκπομπή και έχει ζητήσει να υπαχθεί στο άρθρο 99 του πτωχευτικού κώδικα, οπότε προφανώς ούτε να εξαφανιστεί πρόκειται, ούτε να διαπράξει εκ νέου κάποιο οικονομικό αδίκημα.

Όσον αφορά στη διασφάλιση της ισονομίας, και οι δύο προφυλακισθέντες έχουν κάθε λόγο να διαμαρτύρονται, καθώς αναρίθμητοι μεγαλοοφειλέτες του δημοσίου όχι μόνο κυκλοφορούν ελεύθεροι, αλλά και ασκούν ακόμη συστηματικά το σπορ της φοροδιαφυγής, ενώ πλήθος κρατικών λειτουργών αποδεικνύονται καθημερινά απρόθυμοι ή ανεπαρκείς ή και τα δύο στην προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Η πρόσφατη ομολογία του αναπληρωτή υπουργού οικονομικών κ. Π. Οικονόμου ότι το ειδικό τέλος ακινήτων μέσω των λογαριασμών της Δ.Ε.Η. επιβλήθηκε επί φτωχών και πλουσίων, επειδή ο κρατικός μηχανισμός δεν έχει κατορθώσει επί σειρά ετών να εισπράξει το φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας, είναι αρκούντως ενδεικτική και ενοχλητική.

Σε τελική ανάλυση, ο κ. Γαβαλάς διώκεται για οικονομικά εγκλήματα, που, ως γνωστόν, σε αντίθεση με αυτά σε βάρος της ανθρώπινης ζωής, έχουν αναστρέψιμες συνέπειες. Ο άνθρωπος χρωστά και καθήκον των αρχών είναι να τον υποχρεώσουν να πληρώσει. Η προφυλάκισή του και οι φωτογραφίες που τον δείχνουν σιδηροδέσμιο εν μέσω αστυνομικών, συμβάλλουν πράγματι προς την κατεύθυνση αυτή; Αίσθηση και συζητήσεις προκαλούν σίγουρα, με τα ευρώ όμως τι γίνεται;

Ο έρωτας στα χρόνια μας

Ενώ ανησυχούμε για το Ασφαλιστικό και τις εξελίξεις στο Μακεδονικό, προβληματιζόμαστε ακόμη για τα αίτια της απόπειρας αυτοκτονίας του Γενικού και όσα κρύβονται πίσω απ’ αυτή, καταστρώνουμε σχέδια για το επαγγελματικό μας μέλλον και δουλεύουμε σκληρά, συναντούμε ξάφνου ανθρώπους που μας εκμυστηρεύονται:

Πώς μπορώ, ενώ εκείνο το κορίτσι στέκει εκεί,
Την προσοχή να επικεντρώσω
Στη ρωμαϊκή, τη ρωσική
Ή την ισπανική πολιτική;

[απόσπασμα από το ποίημα Πολιτική του W. B. Yeats]

Σ’ όλους αυτούς λοιπόν ευχόμαστε, μέρες που είναι, με μόλις συγκρατούμενο φθόνο να χαίρονται για καιρό τον έρωτά τους, ελπίζοντας οι ευχές μας να αφορούν όλο και περισσότερους μέρα με τη μέρα.

Όταν φεύγουν οι κάμερες...

Το πανελλήνιο γνώρισε τον κ. Ζαχόπουλο λίγο πριν τις γιορτές. Σήμερα οι γιορτές αποτελούν πια παρελθόν, αλλά η υπόθεση Ζαχόπουλου παραμένει στο επίκεντρο της προσοχής του πολιτικού κόσμου και των ΜΜΕ. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ένα θέμα μονοπωλεί το ενδιαφέρον στη χώρα μας. Μένοντας μόνο στο πρόσφατο παρελθόν αρκεί να θυμηθούμε την υπόθεση των Ζωνιανών και τα δομημένα ομόλογα, για να συνειδητοποιήσουμε πως έχουμε την τάση να εξετάζουμε λεπτομερώς το δέντρο, κινδυνεύοντας να χάσουμε το δάσος.

Αυτή η τακτική έχει συγκεκριμένα ως αποτέλεσμα να παραμένουν στο περιθώριο θέματα μείζονος σημασίας, που δεν προσφέρονται όμως για σχολιασμό στα παράθυρα των τηλεοράσεων και τηλεοπτική κάλυψη. Είναι σαφώς πιο ελκυστική και εύληπτη μια συζήτηση σχετικά με δύο απόπειρες αυτοκτονίας, μια ερωτική ιστορία και τυχόν οικονομικά σκάνδαλα, από μια σοβαρή και υπεύθυνη ανάλυση για παράδειγμα των ελληνοτουρκικών.

Καθώς όμως αυτά τα αγαπημένα θέματα της τηλεόρασης δίνουν το ένα τη σκυτάλη της δημοσιότητας στο άλλο, δε δίνεται η δυνατότητα στην κοινή γνώμη να παρακολουθήσει την εξέλιξή τους και να εξαγάγει ασφαλή συμπεράσματα. Τα Ζωνιανά έδωσαν τη θέση τους στο ροζ dvd και η ενημέρωση μας για όσα γίνονται αυτή τη στιγμή στην Κρήτη είναι πλέον ελλιπής. Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε κατά πόσο εφαρμόστηκαν τα μέτρα που είχαν εξαγγελθεί και τιμωρήθηκαν οι υπεύθυνοι. Κάτι ανάλογο συνέβη άλλωστε και στην πολύκροτη υπόθεση των ομολόγων.

Η αποσιώπηση βέβαια ενός θέματος διευκολύνει τους ασκούντες την εξουσία, γιατί, όταν σβήνουν τα φώτα και φεύγουν οι κάμερες, μπορούν να κινηθούν, δίχως να φοβούνται το πολιτικό κόστος. Στην πράξη λοιπόν τα ΜΜΕ που συνεχώς φωνασκούν για κάτι, εξυπηρετούν την πολιτική ηγεσία, από τη στιγμή που της επιτρέπουν να ‘ρυθμίσει’ με τον πλέον συμφέροντα γι’ αυτήν τρόπο πλήθος θεμάτων, που μένουν στην αφάνεια.

Αυτό το πρόβλημα ποιος θα το λύσει;

Όταν για την ανώδυνη επίλυση ενός προβλήματος, θεωρείται ικανός μόνο ο Ιησούς Χριστός ή ο Γερμανός Μεσσίας, κ. Ρεχάγκελ, δεν υπάρχει αμφιβολία πως το πρόβλημα είναι σοβαρό. Εύλογα λοιπόν το ασφαλιστικό απασχολεί το πανελλήνιο και βγάζει στους δρόμους χαμηλοσυνταξιούχους και μεγαλοδημοσιογράφους.

Για ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα μια υπεύθυνη κυβέρνηση καταφεύγει στη βοήθεια των ειδικών. Το δρόμο αυτό ακολούθησε τόσο η παρούσα κυβέρνηση, όσο και αυτή του κ. Σημίτη κατά το πρόσφατο παρελθόν. Και οι ειδικοί μίλησαν. Περιέγραψαν εύγλωττα την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, και πρότειναν αποτελεσματικά, πλην όμως επώδυνα για εκατομμύρια ασφαλισμένους μέτρα.

Η σημερινή κυβέρνηση τώρα φαίνεται να θεωρεί πως δεν έχει πια παρά να προσπαθήσει να περάσει όσο το δυνατόν περισσότερα από αυτά τα μέτρα, έχοντας βέβαια πάντα κατά νου πέρα από την επίλυση του ασφαλιστικού και την παραμονή της στην εξουσία.

Την επίτευξη του διττού αυτού στόχου μπορεί να ματαιώσει η αντίδραση της κοινής γνώμης που αντιμετωπίζει με καχυποψία τις πρωτοβουλίες των κυβερνώντων. Πώς όμως θα μπορούσε να τους δείξει εμπιστοσύνη, από τη στιγμή που δεν προχωρούν στην αναζήτηση των σφαλμάτων που έφεραν τα ασφαλιστικά ταμεία στη σημερινή τους κατάσταση; Πώς μπορεί να είναι σίγουρη ότι δε θα επαναληφθούν στο μέλλον, ακυρώνοντας τις θυσίες στις οποίες θα έχει υποβληθεί;

Μια υπεύθυνη κυβέρνηση είναι δεδομένο πως θα διερευνήσει τα ζητήματα αυτά σε βάθος, με τη συνδρομή και πάλι ειδικών. Ο εντοπισμός των λανθασμένων χειρισμών και των τυχόν παρανομιών, η εφαρμογή του νόμου με την τιμωρία των υπευθύνων φυσικών προσώπων και η λήψη των προληπτικών μέτρων που εγγυώνται την εύρυθμη λειτουργία των ασφαλιστικών ταμείων, δεν μπορούν να λείπουν από μια σοβαρή προσπάθεια επίλυσης του περίφημου ασφαλιστικού.

Όσο λοιπόν η κυβέρνηση δεν ασχολείται σοβαρά με κάθε πτυχή του θέματος, η κοινωνία θα αντιδρά. Όχι γιατί πιστεύει πως δεν υπάρχει λόγος να ληφθούν μέτρα, αλλά γιατί δεν πιστεύει πως αυτοί που ασκούν την εξουσία σ’ αυτόν τον τόπο προτίθενται και μπορούν να λάβουν τα ενδεδειγμένα.

Οι επικίνδυνοι

Τη Δευτέρα εκατομμύρια Έλληνες πληροφορήθηκαν έκπληκτοι πως υπάρχει ένα χωριό κάπου στην Κρήτη που δεν εφάρμοσε το σχέδιο ‘Καποδίστριας’, δεν έχει επιτρέψει στις αστυνομικές δυνάμεις να εγκατασταθούν μόνιμα στην περιοχή, φιλοξενεί αρκετούς καλλιεργητές και εμπόρους ναρκωτικών, αλλά και ορισμένους που δε διστάζουν να υποδεχτούν τους αστυνομικούς, όταν σπεύδουν να ερευνήσουν την περιοχή, με καταιγισμό πυρών, ματαιώνοντας εδώ και χρόνια κάθε επιχείρησή τους.

Η έκπληξη μετατράπηκε σε αγανάκτηση, όταν συνειδητοποίησαν πως ο κρατικός μηχανισμός και ο πολιτικός κόσμος γνωρίζουν πολύ καλά από καιρό τι συμβαίνει σ’ αυτήν την περιοχή της χώρας. Η χρονίζουσα ανοχή των αρχών εγείρει μοιραία ανησυχίες και προκαλεί φόβο, από τη στιγμή που δεν επιτρέπει σε κανέναν πολίτη να είναι βέβαιος πως η οργανωμένη πολιτεία επιθυμεί και μπορεί να επιβάλλει την τήρηση των νόμων. Πόσω μάλλον που στην πράξη την υπονομεύει η ίδια, αφήνοντας Ζωνιανούς και γνωστούς-άγνωστους των γηπέδων και των διαδηλώσεων να πιστεύουν πως βρίσκονται στο απυρόβλητο.

Εξίσου ανησυχητικός ήταν για άλλη μια φορά και ο τρόπος δράσης που επέλεξαν οι αστυνομικές δυνάμεις, για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση και να συμβάλλουν στην εδραίωση του αισθήματος ασφάλειας. Η κινηματογραφική αστυνομική επιχείρηση με τη συμμετοχή εκατοντάδων ανδρών, που αναμενόταν από τους κακοποιούς και προβλήθηκε από τις τηλεοράσεις, δεν καθησύχασε κανέναν εχέφρονα άνθρωπο, γιατί πολύ απλά δεν ήταν αρκούντως αποτελεσματική. Αντίθετα, η εμμονή των αρχών στο φαίνεσθαι ενέτεινε τις αμφιβολίες του για τις ικανότητες και τις προθέσεις των υψηλά ιστάμενων.

Από τους κυρίους αυτούς ο τόπος περιμένει έργο αξιόλογο και ουσιαστικό. Απ’ όλους εμάς να κρίνουμε δίκαια και να επιλέγουμε αξιοκρατικά. Αν ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις του, με τους κακοποιούς των Ζωνιανών και τους λοιπούς παραβάτες του νόμου θα ασχολείται η δικαιοσύνη και όχι τα κανάλια.

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος αδιεξόδου

‘Η Δημοκρατία της Μακεδονίας, στη διαπραγματευτική διαδικασία χρησιμοποιεί τη δύναμη των επιχειρημάτων, σε αντίθεση με την Ελλάδα, η οποία δυστυχώς, περιστασιακά, χρησιμοποιεί το επιχείρημα της ισχύος για να ασκήσει πίεση προς τη Μακεδονία’ δήλωσε ο υπουργός εξωτερικών της πΓΔΜ ενόψει της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του Ο.Η.Ε. για την ονομασία της χώρας του την 1^η Νοεμβρίου. Είτε όμως χρησιμοποιούμε τα ιστορικά και λογικά επιχειρήματα μας είτε όχι, το σίγουρο είναι πως αποτύχαμε να πείσουμε όχι μια, όχι δύο, αλλά 121 χώρες του κόσμου να μην αναγνωρίσουν τη γείτονα ως ‘Δημοκρατία της Μακεδονίας’.

Από την άλλη, το 58,2% των Ελλήνων αντιτίθεται σε κάθε συμβιβαστική λύση που θα περιλαμβάνει το όνομα ‘Μακεδονία’, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Metron Analysis, που δημοσιεύτηκε προ λίγων ημερών. Την ίδια στιγμή όμως η υπουργός εξωτερικών της χώρας μας τάσσεται υπέρ μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης, διευκρινίζοντας πως αυτή θα είναι μια σύνθετη ονομασία, η οποία θα προσδιορίζει τη γειτονική χώρα σε σχέση με τη Μακεδονία ως γεωγραφική ενότητα.

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί δεν ευνοεί προφανώς τη διευθέτηση του θέματος και εκθέτει την ελληνική πολιτική ηγεσία των τελευταίων ετών. Η ίδια επέτρεψε να φτάσουμε στο σημερινό αδιέξοδο, δείχνοντας ανοχή ή ακόμη και καταφεύγοντας σε εθνικιστικές κορώνες γύρω από το θέμα των Σκοπίων εδώ και 15 χρόνια. Η τακτική αυτή είχε ως αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί εγκαίρως μια συμβιβαστική λύση, που ήταν αναμφισβήτητα εφικτή στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και ικανή να αποτρέψει την αναγνώριση του γειτονικού κράτους ως ‘Δημοκρατίας της Μακεδονίας’.

Είναι λοιπόν πια καιρός να συνειδητοποιήσουμε πως ‘η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού’, όπως είχε επισημάνει ο Bismarck από το 19^ο αιώνα. Η εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων το απαιτεί, από τη στιγμή μάλιστα που έχουμε τόσα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ανοικτά.

Και στην Ελλάδα πεινάνε

Η 17^η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φτώχειας, έφερε για λίγο, όπως συνηθίζεται στον τόπο μας, στο επίκεντρο της προσοχής το πρόβλημα της φτώχειας, που ταλανίζει το 21% των Ελλήνων, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το εισόδημα 2.200.000 Ελλήνων δεν ξεπερνά το 60% του μέσου εθνικού εισοδήματος, με αποτέλεσμα η χώρα μας να έχει το υψηλότερο ποσοστό φτωχών μεταξύ των 15 της Ε.Ε. Παράλληλα, το 59,6% φοβάται μήπως βρεθεί στην ίδια θέση, βάσει έρευνας της Κάπα Research και του LSE.

Κατά την παρουσίαση της συγκεκριμένης έρευνας το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών ανακοίνωσε την ίδρυση Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης για την καταπολέμηση της φτώχειας, που θα στηρίζεται στη συνδρομή του επιχειρηματικού κόσμου και εύπορων πολιτών. Το εγχείρημα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό, από τη στιγμή που και στην Ελλάδα η ισχύς των ανώτερων στρωμάτων είναι μεγάλη, λόγω της άνισης κατανομής του πλούτου. Ενδεικτικά είναι και πάλι τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάζουν το 79,6% των κερδών από την αύξηση της κατανάλωσης και την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 30 χρόνια να καταλήγει στους προνομιούχους.

Στην κινητοποίηση αυτών που μπορούν κατά το μάλλον ή ήττον να βοηθήσουν θα συμβάλει βέβαια η προβολή του θέματος από τα ΜΜΕ. Γνωστοποιώντας τις σχετικές προσπάθειες θα προβληματίσουν τους πολίτες και θα τους δείξουν το δρόμο της ουσιαστικής προσφοράς. Ταυτόχρονα, θα επιτρέψουν την ενίσχυση του κύρους όσων εταιρειών αποδεικνύουν εμπράκτως πως διαθέτουν αίσθημα ευθύνης απέναντι στην κοινωνία, δίνοντας και στις υπόλοιπες κίνητρα να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.

Εκείνη που δε χρειάζεται κίνητρα, για να προσφέρει στον αγώνα κατά της φτώχειας είναι η Εκκλησία. Η οικονομική της δύναμη και η επιρροή που διαθέτει στην ελληνική κοινωνία της δίνουν τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει σ’ αυτήν την προσπάθεια. Άλλωστε, ήδη επιτελεί αξιόλογο φιλανθρωπικό έργο, που επιβάλλεται δίχως άλλο να ενισχυθεί κάτω από τις σημερινές συνθήκες και να εμπλουτισθεί με πρωτοβουλίες που θα βγάλουν τους φτωχούς μας από την εξευτελιστική θέση του επαίτη.

Όσον αφορά στην πολιτεία, κινείται σίγουρα προς τη σωστή κατεύθυνση, συγκροτώντας το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, αλίμονο όμως αν βασιστούμε μόνο σ’ αυτήν για την αντιμετώπιση της φτώχειας.

Πάνω απ' όλα η τηλεθέαση

Η εβδομάδα που διανύουμε ξεκίνησε με άσχημα νέα για την υγεία του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου. Όσοι τον αγαπούν αγωνιούν τις μέρες αυτές και προσεύχονται για το Μακαριότατο, ελπίζοντας να πάνε όλα καλά και να μην τον χάσουν από κοντά τους. Από την άλλη, και η συντριπτική πλειοψηφία των επικριτών του παρακολουθεί με συγκίνηση την άνιση μάχη ενός ανθρώπου με την επάρατη νόσο και του εύχεται ταχεία ανάρρωση.

Την υγιή αυτή στάση της κοινής γνώμης επιχείρησαν να εκμεταλλευθούν τηλεοπτικοί σταθμοί, αναγάγοντας την κατάσταση της υγείας του αρχιεπισκόπου σε πρωτεύον ζήτημα. Συγκεκριμένα, αφιέρωσαν ώρες πολύτιμου τηλεοπτικού χρόνου σε σχετικά ρεπορτάζ και συζητήσεις στο πλαίσιο δελτίων ειδήσεων και ενημερωτικών εκπομπών, στον αγώνα τους για τα περίφημα νούμερα της AGB.

Η τηλεόραση βέβαια, όπως και το σύνολο των ΜΜΕ, υποχρεούται να μας ενημερώνει για όλα τα σημαντικά ζητήματα και είναι σαφές πως το συγκεκριμένο ανήκει σ’ αυτά. Για να ανταποκριθεί όμως στα καθήκοντά της αρκούσε μια ολιγόλεπτη αναφορά στα δελτία ειδήσεων. Προς τι λοιπόν οι εκτενείς αναλύσεις, οι δορυφορικές συνδέσεις, τα τηλεοπτικά παράθυρα και οι αντεγκλήσεις ειδικών;

Όλα αυτά θα μπορούσαν να ευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη, ωθώντας την να πιέσει, για να τύχει ο ασθενής της δέουσας προσοχής ή ακόμη και να τον στηρίξει οικονομικά. Στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται φυσικά τέτοιο θέμα, καθώς ο Μακαριότατος βρίσκεται ήδη σ’ ένα εξειδικευμένο ιατρικό κέντρο, που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα καλύτερα του κόσμου. Σε άλλες περιπτώσεις, που χρειαζόταν η βοήθεια όλων μας, για να αποκτήσουν οι ταλαιπωρούμενοι συνάνθρωποί μας πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, πού ήταν η τηλεόραση;

Δικαίωμα στο Όνειρο

Η στήλη σήμερα είναι αφιερωμένη στο πιο σημαντικό από τα λιγότερο σημαντικά πράγματα, το ποδόσφαιρο. Το βράδυ της Τετάρτης που μας πέρασε ο Ολυμπιακός κατόρθωσε ό,τι κυνηγούσε εδώ και δέκα χρόνια, νίκησε εκτός έδρας στο πλαίσιο του Champions League. Πριν την αναμέτρηση η νίκη θεωρούνταν όνειρο θερινής νυκτός, λόγω του πλήθους των προηγούμενων αποτυχιών εκτός των συνόρων, αλλά και της ισχύος της ομάδας της Βρέμης, που θα αντιμετώπιζε. Το ζήσαμε όμως το όνειρο και θυμηθήκαμε πόσο δυνατή και όμορφη εμπειρία είναι μια ευχάριστη έκπληξη. Μακάρι να μας περιμένουν κι άλλες τέτοιες στιγμές… Μακάρι να μη μας εκπλήσσουν ευχάριστα μόνο οι αθλητές σ’ αυτόν τον τόπο… Μακάρι να μην αργήσει η μέρα που θα νιώσουμε όπως η χώρα, για την οποία μας μιλά ο Παλαμάς:

για τ’ ανέβασμα ξανά που σε καλεί
θα αιστανθής να σου φυτρώσουν, ω χαρά!
τα φτερά,
τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!

Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου (απόσπασμα)

Ποιος θέλει να είναι αδιάφθορος;

Η δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης της μη κυβερνητικής οργάνωσης ‘Διεθνής Διαφάνεια’ λίγες μέρες πριν τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης θα μπορούσε να ωθήσει τον πολιτικό κόσμο του τόπου να τοποθετηθεί υπεύθυνα στο θέμα της αντιμετώπισης της διαφθοράς και να αναλάβει τις ευθύνες του για τις διαστάσεις της. Η ‘Διεθνής Διαφάνεια’ κατατάσσει συγκεκριμένα την Ελλάδα στην 56^η θέση σε σύνολο 180 χωρών με κριτήριο την καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι μόνες χώρες της Ε.Ε. που βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα είναι η Βουλγαρία, η Ρουμανία, οι οποίες εντάχθηκαν φέτος στην ένωση, και η Πολωνία, που μετρά λιγότερα από 5 χρόνια στους κόλπους της.

Ερώτημα όμως παραμένει αν εμείς, οι Έλληνες πολίτες, θέλουμε πράγματι την πάταξη της διαφθοράς. Σε τελική ανάλυση πολλά από τα κρούσματά της αφορούν σε σχέσεις και συναλλαγές πολιτών με τη δημόσια διοίκηση. Ανάμεσα σε όσους επωφελούνται από αυτές συγκαταλέγονται φυσικά πάμπολλοι απλοί πολίτες, οι οποίοι καθορίζουν μάλιστα και την εκλογική τους συμπεριφορά με βάση τις πελατειακές σχέσεις που αναπτύσσουν με τους πολιτικούς.

Επομένως, ευθύνες για τις απογοητευτικές επιδόσεις της χώρας στην καταπολέμηση της διαφθοράς δεν υπάρχουν μόνο στον πολιτικό χώρο. Μέτρα βέβαια για την επίτευξή της υπάρχουν πολλά και αποτελεσματικά, όπως αποδεικνύουν Δανία και Φινλανδία που κατέλαβαν τις πρώτες θέσεις στην παραπάνω έκθεση. Άλλωστε, αδιάφθορος δε γεννιέσαι. Γίνεσαι. Εάν βέβαια το επιθυμείς.

Οι καιροί ου μενετοί

Τα αποτελέσματα των εκλογών έχω την αίσθηση πως ικανοποίησαν το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού λαού, από τη στιγμή που πέρα από τους προφανώς ευχαριστημένους ψηφοφόρους της Ν.Δ. και των μικρότερων κομμάτων που εισήλθαν στη Βουλή με ενισχυμένη τη δύναμή τους, και ψηφοφόροι του ΠΑ.ΣΟ.Κ. εξέφραζαν την ικανοποίησή τους, θεωρώντας θετική εξέλιξη ότι το κόμμα που στήριξαν, θα υποχρεωθεί να προχωρήσει σε μια ουσιαστική αναδιάρθρωση. Την επιθυμούσαν άλλωστε εδώ και χρόνια, παροτρύνοντας μάλιστα κατά το παρελθόν το σημερινό αρχηγό της παράταξης να τ’ αλλάξει όλα.

Η ικανοποίηση όμως των πολιτών είναι πιθανό να τους οδηγήσει στην επανάπαυση σε μια περίοδο που αναμένεται να τεθούν επί τάπητος σημαντικά θέματα, όπως το ασφαλιστικό και η τύχη της Ολυμπιακής. Οι πρώτες αναφορές σ’ αυτά έγιναν ήδη από τους αρμόδιους υπουργούς, ενώ θα ακολουθήσουν εντός των ημερών οι προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης και στη συνέχεια η κατάθεση του προϋπολογισμού. Όσοι λοιπόν στρέψουν τα νώτα τους στα πολιτικά δρώμενα, ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα των εκλογών ή κουρασμένοι από τις αντιπαραθέσεις της προεκλογικής περιόδου, δε θα στερήσουν μόνο από τον εαυτό τους τη δυνατότητα να εκφέρουν τεκμηριωμένα άποψη για θέματα που αφορούν στο παρόν και το μέλλον τους, αλλά και από τον τόπο έναν αυστηρό κριτή των κυβερνητικών προτάσεων.

Ως τέτοιος κριτής είναι ανάγκη να λειτουργήσει και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Η αξιωματική αντιπολίτευση υποχρεούται να ασκεί εποικοδομητική κριτική στην κυβέρνηση σε κάθε περίπτωση, πόσω μάλλον σε κρίσιμες στιγμές. Επομένως, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. οφείλει να προχωρήσει γοργά και συνετά στην επιλογή αρχηγού και στην ανασυγκρότησή του, ώστε να είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στα καθήκοντα που του ανέθεσε την περασμένη Κυριακή ο ελληνικός λαός. Εάν αντίθετα βυθιστεί σε μια μακρά εσωκομματική διαμάχη, θα ζημιωθεί και το ίδιο και η χώρα.

Μπροστά στην κάλπη

Δε μας χωρίζουν παρά λίγες μέρες από την Κυριακή που θα κληθούμε ασκώντας το εκλογικό μας δικαίωμα να επιλέξουμε ποιοι θα μας εκπροσωπούν στο κοινοβούλιο από Δευτέρα, ποιοι θα αναλάβουν τις τύχες του τόπου σε μια περίοδο κατά την οποία αναμένεται να προχωρήσει η αναθεώρηση του Συντάγματος, να πραγματοποιηθούν αλλαγές στο ασφαλιστικό, να ξεκινήσει η κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς -Αλεξανδρούπολη, σε μια περίοδο κρίσιμη. Η επιλογή δε θα ’ναι εύκολη, καθώς, αν και ανάμεσα στους υποψηφίους συγκαταλέγονται και άξιοι συμπολίτες μας, πλήθος πολιτευτών διεκδικούν πέρα απ’ αυτούς την ψήφο μας, στηριζόμενοι κυρίως στις κομματικές τους διασυνδέσεις, την αναγνωρισιμότητά τους και τις πελατειακές σχέσεις. Εδώ και χρόνια άλλωστε ο H. Kissinger έχει καταλήξει πως: ‘το 90% των πολιτικών βγάζει το κακό όνομα στο υπόλοιπο 10%’.

Αν όμως δε θέλουμε να αφήσουμε κανένα να αποφασίσει για μας χωρίς εμάς, πρέπει να εξετάσουμε τα προγράμματα που έχουν καταθέσει ορισμένα -είναι αλήθεια- κόμματα, να θυμηθούμε πως πολιτεύτηκαν κατά το παρελθόν, να αναζητήσουμε τους άξιους σε όλα τα ψηφοδέλτια, όσο δύσκολο κι αν είναι να τους εντοπίσουμε, και να ψηφίσουμε δίχως συναισθηματισμούς και παρωπίδες. Ήρθε η ώρα να αποδείξουμε πως διαθέτουμε και μνήμη και κρίση.

Οι άξιοι

Οι πολίτες αυτής της χώρας συγκεντρώνοντας τις τελευταίες μέρες εκατομμύρια ευρώ για τους πυρόπληκτους συμπατριώτες μας αποδεικνύουμε για άλλη μια φορά πως δεν έχει εκλείψει ακόμη η ανθρωπιά και η διάθεση ανιδιοτελούς προσφοράς απ’ αυτόν τον τόπο. Δραστηριοποιούμαστε μάλιστα, αν και φοβόμαστε πως λόγω της αναξιοπιστίας των διοικούντων τα χρήματά μας δε θα ενισχύσουν μόνο τους πληγέντες. Όσα όμως κι αν φτάσουν σ’ αυτούς θα αποτελέσουν ένα πολύτιμο βοήθημα.

Εμείς βέβαια, οι απλοί πολίτες, δεν τους θυμηθήκαμε εκ των υστέρων. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έσπευσαν να προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους στη μάχη με τις φλόγες, θέτοντας σε κίνδυνο και την ίδια τους τη ζωή. Δεν ήταν λίγοι οι επαγγελματίες, πυροσβέστες, πιλότοι, αστυνομικοί, στρατιωτικοί, που υπερέβαλαν εαυτούς τις μέρες εκείνες.

Κανένα κόμμα δεν μπορεί φυσικά να υποστηρίξει πως η πλειοψηφία αυτών των υπεύθυνων και δραστήριων Ελλήνων ανήκει στους κόλπους του. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος τους δε διαθέτει κομματική ταυτότητα, μοχθεί και προοδεύει δίχως κομματικές πλάτες. Έχει μάλιστα σκληραγωγηθεί εξαιτίας της αναξιοκρατίας, της γραφειοκρατίας, της αλαζονείας και της ανευθυνότητας που ευδοκιμούν στο δημόσιο τομέα και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Αποτελούν κατά συνέπεια μια δεξαμενή από την οποία μπορούν όσοι ασκούν την εξουσία να αντλήσουν ικανά στελέχη. Η κυβέρνηση, η τοπική αυτοδιοίκηση, ο κρατικός μηχανισμός στο σύνολό του τα έχουν ανάγκη, όπως αποδείχθηκε για πολλοστή φορά τον περασμένο Αύγουστο. Δυστυχώς όμως οι πολιτικοί ηγέτες που διεκδικούν την ψήφο μας στις εκλογές της 16^ης του μηνός δεν μας έχουν πείσει πως είναι διατεθειμένοι να πολιτευθούν δίχως κομματικές παρωπίδες.

Υπάρχει ελπίδα;

Οι πυρκαγιές έφεραν την καταστροφή και πήραν μαζί τους την εμπιστοσύνη μας στην πολιτεία και τους μηχανισμούς της. Καθώς η χώρα μετρά τις πληγές της, μας κυριεύει μοιραία θλίψη και οργή για όλα όσα έγιναν, για όλα όσα δε θα γίνουν, για τις πληγές που θα μείνουν ανοικτές, για τα λάθη που δε θα γίνουν μάθημα...

14:00 επί 15:00

Ανάμεσα σε καφέδες και φθηνά ποτά

χανόταν ο χρόνος,

παίρνοντας μαζί του

τη Βάσω και τον εκσυγχρονισμό.

Τις μέρες εκείνες,

τις δίχως όνομα και ώρες,

ζούσαμε με απληστία

το ανεκτίμητο τίποτε.

Τώρα, την Παρασκευή

διαδέχεται ένα Σάββατο

που μοιάζει της Δευτέρας…

Κι όμως πού και πού

η ξενοιασιά, όπως παλιά,

κάνει νούμερα τις ώρες.

Ευκαιρίες

Η αγανάκτηση των πυροπαθών για τις κυβερνητικές εξαγγελίες προκαλεί έκπληξη σε όσους δε γνωρίζουν καλά την ελληνική πραγματικότητα. Για τους τελευταίους η στάση της κυβέρνησης είναι μάλλον η ενδεδειγμένη, τα μετρά που λαμβάνονται, ακόμη κι αν δεν επαρκούν, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και οι καλές προθέσεις των αρχών εγγυώνται πως θα καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Αντίθετα, όσοι έχουν ζήσει για καιρό το ελληνικό κράτος δεν μπορούν παρά να αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη, στην καλύτερη μάλιστα περίπτωση, τις υποσχέσεις των κυβερνώντων. Θυμούνται άλλωστε πόσο ‘αποτελεσματικά’ μέτρα πάρθηκαν για την επούλωση των πληγών που άφησε πίσω της η περσινή πυρκαγιά στη Χαλκιδική. Βλέπουν κατά καιρούς καμένες δασικές εκτάσεις να οικοπεδοποιούνται. Δεν ξεχνούν πως μόλις την περασμένη άνοιξη οι αρμόδιοι διαβεβαίωναν πως ο κρατικός μηχανισμός ήταν πανέτοιμος εν όψει του καλοκαιριού. Μοιραία λοιπόν δεν εμπιστεύονται τον κρατικό μηχανισμό, που, ειρήσθω εν παρόδω, τους ταλαιπωρεί ουκ ολίγες φορές καθημερινά.

Αυτό το καλοκαίρι της στάχτης, όπως και τους προσεχείς μήνες, θα έχει ωστόσο την ευκαιρία να μας πείσει πως κάτι έχει αλλάξει στον τρόπο που τόσα χρόνια λειτουργεί. Θα έχει την ευκαιρία να διεκδικήσει την εμπιστοσύνη μας. Καθώς μάλιστα βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, θέλουμε να πιστεύουμε ότι αυτή τη φορά θα το επιχειρήσει μεθοδικά. Όταν βέβαια έρθει η ώρα της κάλπης θα έχουμε κι εμείς την ευκαιρία να αποδείξουμε πως και μνήμη διαθέτουμε και κρίση.

Η άλλη Ελλάδα

Στο ερώτημα της προηγούμενης Παρασκευής αν θα ’χει ποτέ ο τόπος μας, αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας, τους κατοίκους που του πρέπουν απάντησαν καταφατικά με το έργο τους οι δύο πιλότοι που έδωσαν και τη ζωή τους στον αγώνα για την κατάσβεση μιας ακόμα πυρκαγιάς, στον αγώνα για το καλό όλων μας. Οι δύο νέοι, όπως και οι πυροσβέστες που χάθηκαν στις φλόγες πριν λίγες μέρες στην Κρήτη, αγωνιζόμενοι για τον ίδιο σκοπό, απέδειξαν πως σ’ αυτή τη γωνιά του κόσμου δεν ευδοκιμεί μόνο η διαφθορά και η ιδιοτέλεια, πως μπορούμε να περιμένουμε πολλά από τους σύγχρονους Έλληνες. Δεν έχουμε παρά να τους ευχαριστήσουμε και να τους διαβεβαιώσουμε πως θα ζουν για πάντα στην καρδιά μας, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ungaretti:

Μα στην καρδιά μου

κανένας σταυρός δε λείπει

Είναι η καρδιά μου

ο πιο σπαραγμένος τόπος

SAN MARTINO DEL CARSO (απόσπασμα)

ΑΥΤΟΣ ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!

Συναντώντας κανείς τους παρακάτω στίχους του Ελύτη χαίρεται την εύστοχη περιγραφή του τόπου μας, φέρνοντας στο νου του όμορφες, καλοκαιρινές εικόνες από κάθε γωνιά του. Δεν μπορεί όμως να μη λυπηθεί, καθώς συνειδητοποιεί πως η στάση μας απέναντί του διαφέρει κατά πολύ από την προτεινόμενη στο ποίημα. Θα ’χει άραγε ποτέ αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας τους κατοίκους που του πρέπουν;

Και πολλά τα λιόδεντρα
που να κρησάρουν στα χέρια τους το φως
κι ελαφρό ν' απλώνεται στον ύπνο σου
και πολλά τα τζιτζίκια
που να μην τα νιώθεις
όπως δε νιώθεις το σφυγμό στο χέρι σου
αλλά λίγο το νερό
για να το 'χεις Θεό και να κατέχεις τι σημαίνει ο λόγος του
και το δέντρο μονάχο του
χωρίς κοπάδι
για να το κάνεις φίλο σου
και να γνωρίζεις τ' ακριβό του τ' όνομα
φτενό στα πόδια σου το χώμα
για να μην έχεις πού ν' απλώσεις ρίζα
και να τραβάς του βάθους ολοένα
και πλατύς επάνου ο ουρανός
για να διαβάζεις μόνος σου την απεραντοσύνη

απόσπασμα από 'ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ'

Μπίζνες στις ακρογιαλιές

Η ηλιόλουστη πατρίδα μας έχει τη χαρά, καθώς βρισκόμαστε πια στα μέσα του καλοκαιριού, να φιλοξενεί εκατομμύρια αμέριμνους ανθρώπους, Έλληνες και ξένους, που αναζητούν σε κάθε σχεδόν γωνιά της τη φυγή από την καθημερινότητά τους. Από την άλλη βρίσκεται στο στόχαστρο επιτήδειων που προσπαθούν να κερδοσκοπήσουν καταπατώντας τη δημόσια περιουσία, θέτοντας σε κίνδυνο το περιβάλλον, πλήττοντας τα συμφέροντα των τουριστών και απειλώντας τη δημόσια υγεία.

Παρά την παραβατική συμπεριφορά ορισμένων επιχειρηματιών όμως πλήθος πολιτών αγκάλιασε και συνεχίζει να στηρίζει τις έκνομες δραστηριότητές τους, διασφαλίζοντας την κερδοφορία τους. Πολλοί εξ αυτών δεν είναι ενήμεροι για τις όποιες ατασθαλίες, άλλοι επιλέγουν να τις αγνοήσουν και ορισμένοι τις υποστηρίζουν ευθαρσώς, απαξιώνοντας νόμους και κανόνες.

Σε περίπτωση βέβαια που η κοινή γνώμη, στηριζόμενη στην έγκυρη πληροφόρηση από τα ΜΜΕ για την κατάσταση που επικρατεί, αποφασίσει να αλλάξει τακτική και γυρίσει την πλάτη σε κάθε επιχείρηση που παρανομεί, οι ευρηματικοί και θρασείς ιδιοκτήτες τους, που φιλοδοξούν να αποχαιρετήσουν το ελληνικό καλοκαίρι πλουσιότεροι κατά πολλές χιλιάδες ευρώ, θα υποχρεωθούν να συνετισθούν. Διαφορετικά, γνωρίζουν πολύ καλά πως θα το πληρώσουν κυριολεκτικά ακριβά.

Στην ολόμαυρη ράχη...

Η αντίδραση της κοινής γνώμης στις καταστροφικές πυρκαγιές, αν και για πολλούς οι θερινές διακοπές έχουν ήδη αρχίσει, ήταν άμεση και δυναμική. Πορείες, συγκεντρώσεις και συζητήσεις διοργανώνονται σχεδόν καθημερινά από τη Δευτέρα, με τη συμμετοχή πλήθους πολιτών. Στην υπηρεσία τους έχουν θέσει και σύγχρονα μέσα, όπως το διαδίκτυο, όπου λειτουργεί από την περασμένη Παρασκευή ιστολόγιο (anadasosi.blogspot.com) που αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση όλο και περισσότερων για την αναδάσωση των καμένων δασικών εκτάσεων σε όλη τη χώρα και φιλοδοξεί να συντονίσει τις σχετικές ενέργειες των εθελοντών.

Το κλίμα που έχει δημιουργηθεί δεν επιτρέπει φυσικά στην κυβέρνηση τίποτε λιγότερο από τη δέσμευση για την αποκατάσταση των δασικών εκτάσεων που χάθηκαν. Αναμενόμενη ήταν λοιπόν η δήλωση του πρωθυπουργού πως ‘όπου υπήρχε δάσος, θα παραμείνει δάσος’ και η ανακοίνωση μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που άφησαν πίσω τους οι πυρκαγιές. Συγκεκριμένα, όσον αφορά στις αναδασώσεις, ο κ. Σουφλιάς δήλωσε πως θα ξεκινήσουν το Νοέμβριο του 2007 και πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το Φεβρουάριο του 2008.

Κατά συνέπεια, απαιτείται επαγρύπνηση σε βάθος χρόνου, καθώς οι πληγές που άνοιξαν δεν μπορούν να επουλωθούν άμεσα. Τις μέρες που έρχονται θα είναι όμως δύσκολο να παραμείνει σε εγρήγορση η κοινή γνώμη, πιέζοντας τους ιθύνοντες να εφαρμόσουν τα απαραίτητα μέτρα, γιατί τα ΜΜΕ, επιδιδόμενα στο κυνήγι της επικαιρότητας, δε θα ασχολούνται πια με το θέμα. Ο αγώνας λοιπόν μόλις άρχισε.